^Back To Top

Historische Vereniging Zuytlant

Giften

Een gift kunt u overmaken op IBAN: NL82 RABO 0119.3257.48
ten name van Historische Vereniging Zuytlant.
Uw gift is aftrekbaar mbt uw belastingaangifte.

De Stamboom van Zuidland

stamboomvanzuidland small

Alle Slandenaars verzameld
in woord en beeld 

 

 

In de historie van de vereniging zijn er voor de nieuwsbrief (en soms ook alleen voor deze website) vele artikelen geschreven. 
Hier vindt u een selectie van artikelen, onderverdeeld naar diverse onderwerpen of categorien.

Herinnering bij de aanleg van de waterleiding.

Eerder gepubliceerd in Nieuwsbrief nr 81 (juni 2012). Geschreven door Jaap Jongejan.

Foto0767Er is in de loop der jaren al dikwijls aandacht besteed aan het begrip water. Wij leven hier in ons land voor het grootste gedeelte onder de zeespiegel en ook Zuidland ligt onder dat niveau en als er geen dijken zouden zijn, hadden wij geen mogelijkheid van leven op deze plek.
De herinnering aan de watersnoodramp ligt bij velen van ons nog redelijk vers in het geheugen, al is dat ook al weer bijna 60 jaar terug. Ook bijna zolang is het geleden dat we hier te maken kregen met nog meer water: namelijk leidingwater. Was men voor die tijd altijd aangewezen op het drinkwater wat werd opgevangen in tonnen of regenbakken via dakgoten en regenpijpen, werd er na de ramp een begin gemaakt met de aanleg van een buizenstelsel wat een groot gedeelte van de woningen ging voorzien van goed water om te drinken. Eternietpijpen met moffen en rubberen ringen was het materiaal. Enige jaren voor de ramp was de drinkwaterleiding uit Rotterdam al begonnen met de aanleg van een transportleiding naar Hellevoetsluis, die werd aangelegd langs de Trambaan van de R.T.M. Voor Zuidland was dit een gunstige plaats, de R.T.M. had immers hier ook een leiding lopen waarop kon worden aangesloten. Niet beter te weten werd de eerste leiding aangelegd na de ramp voor de melkfabriek van Quak, en gegraven door zoveel mogelijk eigen werknemers, daar men het goede water prima kon gebruiken.
(klik op lees meer voor het vervolg van het artikel)

Lees meer: Herinnering bij de aanleg van de waterleiding.

Het Zuidlandse Veer

Eerder verschenen in Nieuwsbrief 74 (september 2010). Geschreven door P. Buis.

Zorg voor wegen en dijken.

Het is genoegzaam bekend, dat het in vroeger eeuwen met het wegennet in Nederland, op enkele uitzonderingen na, bedroevend gesteld was. Ook Zuidland vormde daarop geen uitzondering. Maar geleidelijk aan kwam er toch verbetering en werden er nieuwe, betere dijken en wegen aangelegd. De polder Velgersdijk profiteerde daarvan, want in 1688 werd b.v. de Velgersdijk verhoogd, terwijl in 1700 de buitendijk van de polder is opgehoogd. Bij het onderhoud van de dijk langs het Spui hebben de gorzen een belangrijke rol gespeeld. Zij dienden als bescherming voor de dijken.

Aan de hand van de stukken in het polderarchief heeft de heer Hordijk kunnen vaststellen, dat in het begin van de l8-de eeuw de grootte van de gorzen langs het Spui voortdurend afnam. De polderbesturen waren daar uiteraard niet zo gelukkig mee. Ook later werden de gorzen nog herhaaldelijk slachtoffer van de sterke stroom in het Spui. In 1940 was het polderbestuur nog van plan, ter voorkoming van grote kosten, de gorzen te verkopen. Dit werd afgeraden door Gedeputeerde Staten.
Allang vóór 1940, nl. in 1871, ging de zorg van het polderbestuur niet alleen uit naar de dijken, maar ook de wegen kregen aandacht, want in dat jaar werd er een grindweg aangelegd lopend vanaf de Drogendijk over de Langeweg in de polder Velgersdijk (nu Velgerdijkseweg), een gedeelte van de Veerweg, de Munnikenweg en een gedeelte van de Krommedijk tot aan het veer op Goudswaard. Voordien ging al het verkeer langs de Veerweg, die zoals reeds eerder werd opgemerkt, op dit moment nog maar voor een gedeelte bestaat.

In het jaar 1950, kort daarvoor of kort daarna werd de in 1871 aangelegde grindweg geasfalteerd. De Krommedijk werd omstreeks 1958 van een asfaltlaag voorzien. Nog later, ik weet niet meer precies in welk jaar, werd wat nu de Velgerdijkseweg is, opnieuw op de schop genomen en in verband met het zware verkeer o.a. van het transportbedrijf van Van der Wal, gereconstrueerd.


 

Lees meer: Het Zuidlandse Veer

Schipper mag ik overvaren?

Dit artikel is geschreven door P. Buis en reeds eerder gepubliceerd in de Nieuwsbrief 35 & 36.

tolgeldSchipper, mag ik overvaren, ja of nee?
Moet ik dan nog tol betalen, ja of nee?
Velen van u kennen wellicht dit kinderversje nog.
Als we wat speels ingaan op de speelse vraag of er in Zuidland nog tol moet worden betaald, moet er een even speels "nee" op volgen. Maar dat is vroeger wel eens anders geweest. Het is al een hele tijd geleden,
dat er in Zuidland aan het eind van het Hoofd een tolhuis was met een tolhek. We moeten daarvoor teruggaan naar het begin van de vorige eeuw.

Dat er een overzetveer was op Biert en Simonshaven is nog veel langer geleden.
De aanlegplaats van de veerboot was aan het eind van het Hoofd. Degenen, die overgezet werden moesten niet alleen veergeld betalen (dus het loon van de veerman) maar ook tolgeld. Kort na 1421 liet de tollenaar een woning bouwen aan het eind van het Hoofd.
Waar komen de gegevens vandaan? ….
Verschillende historieschrijvers hebben voor de beschrijving van de geschiedenis van de tol hun pen in de inktpot gedoopt of hun schrijfmachine beroerd. Om er enkele te noemen: J. van Toledo in zijn manuscript "Grepen uit de geschiedenis van Zuidland", Samuel de Hoog in zijn boek "Zuidland, dorp uit het niet", dr. L. v.d. Gouw in zijn dissertatie "De Ring van Putten" en L. Hordijk in zijn inventarissen van de archieven van de Zuidlandse polders en de ambachtsheerlijkheden Zuidland en Velgersdijk. Verder zijn er in het gemeentearchief van Zuidland ook nog wel gegevens te vinden. De historische gegevens uit het hierna volgend verhaal ontleen ik dan ook deels aan de hierboven genoemde geschriften, waaruit ik soms letterlijk citeer en deels aan het gemeentearchief van Zuidland. Degene die tegen me zou zeggen: "Ga jij nou ook nog over de tol schrijven, dat is toch een open deur intrappen?", die heeft een beetje gelijk, maar niet helemaal
En waar moeten de gegevens naar toe? …
Ik verkeer namelijk in de veronderstelling, dat maar een klein deel van onze leden in het bezit is van de hiervoor genoemde geschriften, waarin ingegaan wordt op de geschiedenis van de tol. Daarom vind ik het toch wel nuttig om voor de leden die weinig of niets van "De Tol" afweten aan de hand van genoemde boeken terug te kijken in de geschiedenis.

Lees meer: Schipper mag ik overvaren?

Wat heeft Zuidland met Hekelingen te maken?

Artikel eerder gepubliceerd in Juni 2001 (Nieuwsbrief 37). Geschreven door P. Buis.

hekdstr

Soms is het boeiend om te ontdekken, dat de geschiedenissen van 2 dorpen, die in elkaars nabijheid gelegen zijn, elkaar raken.
Enkele voorbeelden daarvan trof ik aan in het boekje "Grepen uit de geschiedenis van de Hekelingse dorpskerk" dat ik van oud-bakker, H.v.d.Burgh, te lezen kreeg en dat is uitgegeven ter gelegenheid van het 150-jarig bestaan van het kerkgebouw. Dit boekje werd samengesteld door Erika Verloop.
In haar boekje heeft mevrouw Verloop niet alleen het licht laten vallen op het huidige kerkgebouw dat 150 jaar oud is, maar is zij ook teruggegaan in de historie. Zo werd in de jaren 1671- 1673 de oude kerk gerestaureerd. Er was sprake van "buitengewone reparaties" aan de dorpskerk, waarvan de kosten werden bestreden uit de opbrengsten van een collecte "onder zowel burgerlijke als kerkelijke collega-gemeenten". Het innen van de collecte werd toevertrouwd aan de gemachtigden Jacobus Hoogewerf, secretaris van Hekelingen, en de predikant van de Hekelingse kerk, dominee Carolus Bockelman(s). Ds. Bockelman(s) nam al in april 1671 zijn ontslag en vertrok naar Zuidland. In zijn plaats kwam een jong broekie, n.l.de pas afgestudeerde 25-jarige kandidaat Theodorus Westhovius. Deze dominee Westhovius werd vlootpredikant op de vloot van Michiel de Ruijter.
In 1675 verzocht admiraal De Ruijter ds. Westhovius de expeditie van de Staatse Vloot naar Sicilië te willen bijwonen en "om al de pligten te vervullen van een getrouwe leraar". Ds. Westhovius ging graag mee met De Ruijter.  
Eind 1676 vond er een treffen plaats nabij Syracuse, waarbij De Ruijter getroffen werd door een vijandelijke kogel. De verwonding was zo ernstig, dat hij na enkele dagen van smartelijk lijden kwam te overlijden. Ds. Westhovius stond hem bij in zijn laatste dagen. 
Volgens mevr. Verloop bestond er een bijzonder goede band tussen De Ruijter en Westhovius. Volgens een eeuwenoude overlevering, zou dat contact tot stand zijn gekomen, doordat De Ruijter eigenaar was van de zogeheten "De Ruijterstee" bij het Allemanshaventje in de Putse polder.

De schrijfster zegt overigens dat harde bewijzen daarvoor ontbreken. Op 30 januari 1677 meerde het admiraalsschip "De Zeven Provincien" aan in de haven van Hellevoetsluis, met aan boord ds. Westhovius. Op 3 februari 1677 nam hij zijn taak in Hekelingen weer op. Hij vond, dat hij nogal lang weg geweest was en om dat goed te maken schonk hij de gemeente een prachtig gebeeldhouwde preekstoel, die helaas bij de sloop van de kerk in 1850 verloren is gegaan.
Verder blijkt uit het geschrift van mevrouw Verloop, dat tijdens de reparaties van 1671- 1673 het nodige pleister- en metselwerk in en aan de kerk en het naastgelegen schoolhuis werd verricht door Jacob Jansz. Hoogenboom, een metselaar uit Zuidland. Voor dat werk ontving hij een beloning van ruim 22 pond.
Nog een voorbeeld van een ijverige Zuidlander, (die Fransman was) vinden we in de persoon van koperslager J. Blanc, die aan het Hoofd in Zuidland woonde. In december 1881 n.l. werd door hem voor de kerk van Hekelingen een "nieuwe koopren haan, wegende 9½ kilo" geleverd. Hij zette hem niet zelf op de toren. Dat werd gedaan door metselaar Van der Wulp.

Subcategorieën

In ons archief hebben we vele soorten documenten. Bijvoorbeeld ook ansicht/prentbriefkaarten en gemeentelijke dienstkaarten. Dat de ambtenarij zo bureaucratisch was (en is), met hun accurate boekhouding, regeltjesdrift en rechtlijnigheid is soms vervelend. 
Maar voor stamboomonderzoekers en geschiedkundigen is die ambtelijke bureaucratie juist zo ontzettend fijn.

Zo’n beetje iedere ambtelijke wijziging binnen een persoons leven in een gemeente werd vastgelegd. Zo ook als een persoon van de ene gemeente naar de andere verhuisd, of anderszins waarbij de nieuwe gemeente informatie opvraagt bij de oude gemeente.

Gebeurt dat hedendaags allemaal online, via databases en email; vroeger ging dat schriftelijk. 
Veelal middels speciale “burgemeester” kaartjes werd om informatie verzocht of doorgegeven. 
Regelmatig duiken deze kaartjes op en gaan wij kijken of we vanuit onze luie stoel achter ons computertje een verhaal kunnen maken aan de hand van het bijgevoegde ansicht-, prent- of briefkaart.

Een ieder die deze website bezoekt zal iets met Zuidland hebben. En u allemaal heeft uw herinneringen aan Zuidland. 
In de categorie "Langs het tuinpad van..." is er ruimte voor uw verhalen. Lang, kort, grappig, stoffig, het maakt niet uit. Het is uw verhaal.
U mag u verhalen inleveren bij het Blushus of digitaal versturen naar ons emailadres.